Қытайдың ағылшын тілді Сhina Daily газетінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың мақаласы жарық көрді, деп хабарлайды 24kz.
Мемлекет басшысы екі ел арасындағы стратегиялық серіктестікті дамыту, сондай-ақ Шанхай ынтымақтастық ұйымының әлеуетін нығайту тақырыптарын қозғаған.
Бекзат Аманов, тілші:
- Бұл – ағылшын тілінде шығатын танымал China Daily газеті. Оның дүниежүзілік таралымы 700 мың данаға жетеді, ал онлайн және мобильді нұсқаларын әлем бойынша 350 миллионнан астам адам оқиды. Осы беделді басылымның оқырмандары бүгін таңсәріден Қасым Жомарт Тоқаевтың мақаласын қызу талқылап жатыр. Президент жаһан жұрты оқитын жазбада достыққа дем беру жайын жазған.
Қазақ-қытай қатынасы тереңнен тамыр тартады. Мемлекет басшысы мақаласын осылай бастап берік байланыстың сенім, қолдау һәм түсіністікке арқа сүйейтінін жазған. Арамызды 1700 шақырымға созылатын ортақ шекара жалғап жатыр. Белсенді саяси диалог стратегиялық серіктестікті күшейте түсті. Мұны ресми статистикадан көруге болады.
Цитата: Қасым-Жомарт Тоқаев, Қазақстан Республикасының Президенті:
- Жаһанды жайлаған экономикалық сын-қатерлерге қарамастан елдеріміздің сауда-экономикалық байланыстары айтарлықтай дамып келеді. 2024 жылы екіжақты сауда-саттық көлемі 44 миллиард долларға жетті. Бұл – тарихи меже. Осылайша, Қытай Қазақстанның ең ірі сауда-экономикалық серіктесі ретінде позициясын күшейтті.
2005 жылдан бері қытайлық кәсіпорындар Қазақстанға 27 миллиард доллардан астам инвестиция құйды. Бүгінгі таңда елде қытай капиталының үлесі бар алты мыңға жуық компания жұмыс істейді. Президент оларға еліміздің технологиялық тұрғыдан дамуына ықпал етіп, өнеркәсіпті жаңғырту ісінде маңызды рөл атқарады деген баға берді. Оған қоса, көлік бағыттарындағы белсенді байланысты ерекше атап өтті. Бұл салада ауқымды жоба көп.
Бауыржан Ысқақов, экономист:
- Транскаспий дәлізі дәл қазір ол Қытайға да экономикалық түсім әкеліп отыр. Қытайдың Батыс Еуропаға шығу мүмкіндігін арттырып отыр. Қазақстаннан басқа алтернативтің өзі Қытай үшін үлкен экономикалық шығын әкелетінін көрсете білдік. Өйткені Бізде Қытай мемлекетімен екі арада саяси, экономикалық шиеленістердің болмауының өзі басқа жолды таңдауға деген мүмкіндікті төмендедіп отыр.
Президент теңіз саласындағы ынтымақтастық пен мұнай-газ саласына да ерекше назар аударды. Бірақ серіктестік экономикамен шектелмейді. Қос халықтың мәдени байланыстары бұрыннан берік болған. Кейінгі уақытта туризмде серпіліс бар. Қазақстан ықпалдастықты Шанхай ынтымақтастық ұйымының аясында жалғастыруға бейіл.
Цитата: Қасым-Жомарт Тоқаев, Қазақстан Республикасының Президенті:
- Қытайдың қазіргі төрағалығы аясында ШЫҰ өңірлік қауіпсіздікті нығайтуға, экономикалық интеграцияны тереңдетуге және мәдени-гуманитарлық байланыстарды күшейтуге ерекше мән беріп отыр. Аталған басымдықтар Қазақстанның өз аймағымызға қатысты ұстанымымен барынша үндеседі. Тяньцзинь қаласында өтетін ШЫҰ-ның тарихи саммиті ұйымның алдағы даму траекториясын айқындайды. Басқосу өзекті жаһандық мәселелер бойынша стратегиямызды үйлестіріп, институттық реформаларды ілгерілетуге айрықша мүмкіндік береді.
Қасым Жомарт Тоқаев ұйымның тұрақтылыққа қосатын үлесін айтты. Әсіресе, қазіргі алмағайып заманда берері мол. Бұл сөзді сарапшылар да қолдап отыр.
Жанерке Қайратқызы, саясаттанушы:
- Бүгінгі таңда Еуразия аймағындағы ең ірі және ең тұрақты ұйым ретінде ШЫҰ-ны айта аламыз. Және көптеген мемлекеттің алдында тұрған басты мәселе қауіпсіздікті сақтау. Ұйым басында құрылған негізгі принциптерінен айырылған жоқ. Демек, басқа мемлекеттерге бұл ұйым тұрақты екеніне, өзіеннің принциптеріне берік екеніне және бұл ұйымға сенуге болады деген сигнал жібереді. Сол себепті басқа мемлекеттер ұйымға қызығушылық танытады деп ойлаймын.
Мақаланы қытайлық оқырмандар арасында кеңінен таралды. Ынтымақтастыққа қос халық та мүдделі. Қазір Қазақстан мен Қытай жаңа тарихи кезеңнің тоғысында тұр. Президент жазбаның соңында өзара құрмет және бірлескен стратегиядан айнымау жайлы айтып, бұл өзара серіктестігімізді жаңа жетістіктерге бастайтынына сенім білдірді.
Авторы: Бекзат Аманов